Cinayetçiler cezaşandırılacaq

11.05.20160:19

Belli olğanı kibi, 2011 senesi 2-3 sentãbr gecesi Aqmescit rayonı Ayan köyünde cinayet neticesinde 19 yaşındaki Emil Ganiyev vefat etti, bundan da ğayrı dört genç oğlan bayağı yaralandılar. Cinayetçiler tapıldı ve apske alındılar.

Qırımtatar Meclisi bütün cinayetçiler Ukraina qanunlarına nisbeten ceza alacaqlarını veda etti. ‘Avdet’ gazetası ise bu vaziyet al-azırda nasıl inkişaf etkenini Meclis kãtipliginiñ reisi Zair Smedlãyevden bilmege qarar berdi.

-Zair bey, militsıya hadimleriniñ aytqanlarına köre, yüz bergen vaqia milletlerara cinayet degil de, sadece turmuş mizacını taşıy edi. Siz bunen razısızmı?

— Yüz bergen vaqia aqqında bilgenimiznen, Meclisniñ adliye hızmeti hadimlerine mezkür cinayetniñ tetqiqatını nezaret altına almaq vazifesi berilgen edi. Bundan da ğayrı, bizim adliyecilerimiz Ayan köyüne yol alıp, özleri malümat topladılar ve vaziyetni tetqiq ettiler. Neticede militsıya hadimleri tarafından beyan etilgen hulãsalar eñ uyğun kelgeni tanıldı. Cinayet, er alda insaniy sıtqınlıq ve içkicilik tesirinde yüz berdi.

— 6 sentãbrde cinayet yer alğan bar yanğınğa oğratıldı. Al-azırda militsıya qabaatlılarnı qıdırmaqta ve mahkeme işini açmaq içün malümat toplamaqta. Bazı Kütleviy Haber vastalarında bu yanğınnı cinayette qazalanğanlarnıñ tuvğanları yapqanlar dep bildirile. Siz bunen razısızmı?

— Men bu aqta başqa noqta-i nazarlarını bildire bilem. Meselã, mezkür muessiseniñ saiplerine, ya da militsıya hadimlerini tetqiqattan diqqatını çekmek maqsadı ile cinayetçilerniñ tuvğanlarına bu yanğın elverişli ola bilir edi.

Bu barda davalar sıq -sıq yüz bere edi ve muessiseniñ faaliyetinen memnün qalmağanlar bayağı çoqtır. Onıñ içün saiplerini böyle etip cezalandırmağa istegenler az degildir dep tüşünem.

-8 sentãbrde yerli sakinler olıp keçken vaqialarğa dair miting keçirecek ediler. Amma miting keçirilmedi. Sebebi ne?

Bu tedbir közde tutulğanda, cinayetçilerden ekisi daa tutulmağan edi. Amma 7 sentãbrde militsiya bütün cinayetçiler tutulğanı aqqında haber berdi ve tetqiqatqa keder etmemek ve vaziyetni kerginleştirmemek içün mitingni keçirmemege qarar berildi. Asılında bu vaqia yüz bergen soñ köy sakinleri bir qaç kün devamında soqaqlarğa çıqmağa qorqa, umumiy bir kerginlikte yaşay ediler.

— Amma bir qaç adam kene de toplaştı..

— Bu isanlarnen körüşip, olarnı tınçlandırmaq ve aqiqiy malümatlarnı bildirmege qarar berdik. Körüşüvde men, Qırım müftisiniñ muavini Ayder İsmailov ve Aqmescit iç işler rayon bölüginiñ reis muavini iştirak ettiler. Qazalanıp vefat etken Emil Ganiyevniñ ağası da çıqışta bulundı ve vatandaşlarını tınçlanmağa, vaziyetni kerginleştirmemege ve provokatsıyalarğa yol bermemege çağırdı. Qırımda bu facialı vaqialar etrafında özüne siyasiy kãr tapmağa istegenler de bar.

— — kerçekten de, Qırım kazaklar birliginiñ atamanı Sergey Yurçenko Ayan köyünde yüz bergen vaqia milletlerara mizacını taşığanı ve bütün qabaatnı qırımtatarlarğa qaldırmağa yetiştirdi. Böyle kibi beyanatlarnı nasıl qabul etmeli?

— Özlerini qırım kazakları dep tanıtqan insanlar daima tartışma qıdıralar. Yurçenko mezkür vaqia tek milletlerara degil de, daa dinlerara çatışma olğanını tasdiqlamağa tırışıp, cinayetçiler ve qazalanğanlar çeşit millet ve dinlerge ait olğanını ayrıca qayd ete. Yani bu yerde vaziyetni kerginleştirmek ve tartışmanı açmaq ğayretleri açıq aydın körüne. Adet üzre, öz çıqışlarında atamanlar qırımtatarlarğa qarşı söz aytmağa unutmadılar: ‘ Ya da militsıya er bir cinayetlerge aynı munasebet kösterecek, ya da, tartışma ille yüz berir.’ Men ise vatandaşlarımnı böyle kibi provokatsıyalarğa tutulmamağa, militsiya hadimlerini ise böyle kibi çıqışlarnıñ muelliflerine diqqat etmelerine çağıram.

— Şusı meraqlı ki, buña oşağan bir facia 2011 senesi 1 yanvar künü Dnepropetrovsk vilãyeti, Nikopol şeer qavehaneleriniñ birinde yüz bergen edi. O vaqıtta aynı diasporanıñ vekilleri tarafından çıqarılğan davada 5 genç qazalandı. Bu cinayet insanlar arasında büyük telãş asıl etti. Bir çoq KHV yazılğanı kibi, yerli sakinler ve kazakiler teşkilãtları bir qaç ticaret yerlerini ve ‘Ukrain-ermeni dostluğı’ monumentini yoq ettiler. Dnepropetrovsk prokuraturası mezkür tartışma aqqında malümatlar bayağı qabartılğanı aqqında haber bildirse bile, şeerge ‘Berkut’ bölükleri yerleştirildi.

2009 senesi Nikopolge qomşu olğan Marganets şeerinde bir sıra etnik davalar yüz bergen edi, olarnıñ neyicesinde militsıya hadimi öldürilgen edi. Bütün bu vaqialar vaziyetni kerginleştire edi. Atta fevqulade vaziyetni ilãn etmege mecbur oldılar.

Bütün bu vaziyetlerni ve bazı teşkilãtlarnıñ olıp keçken vaqialarnı milletlerara ve dinlerara tartışmalar kibi tanıtmağa istegenlerini közge alıp, Milliy Meclis yüz bergen vaziyet Nikopol ve Marganets şeerlerindeki adiselerine çevirilmemesine ğayret köstere.