Qırımtatar halqı belli uquqqorçalayıcı, qırımtatar halqı milliy areketiniñ veteranı Zampira Asanovanen vedalaştı

11.05.20160:19

Devamlı hastalıqtan soñ 2014 senesi yanvar 16 künü 72 yaşında halqımıznıñ sadıq qızı, belli uquqqorçalayıcı, qırımtatar halqı milliy areketiniñ veteranı Zampira Asanova vefat etti.

Bütün ömürini halqınıñ milliy tiklenüvine, tarihiy Vatanı Qırımğa qaytarılması içün küreşke bağışlağan Zampira Asanovanen vedalaşuv merasimi 2014 senesi yanvar 17 künü Aqmescitte Kebir camide cuma namazından soñ olıp keçti. Bir çoqları içün aqiqiy arqadaş, dost ve oca olğan Zampira Asanovanı soñki yolğa ozğarmaq içün Kebir camige onıñ aqrabaları, milliy areket iştirakçileri, Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev, Meclis reisi Refat Çubarov, İstanbul qırımtatar derneginiñ başı Celâl İçten, Meclis azaları, QMPU rektorı Fevzi Yaqubov, Ukraina milletçiler kongressi Qırım teşkilâtınıñ reisi Vasiliy Ovçaruk, qırımtatar ve ukrain cemaat teşkilâtlarınıñ vekilleri keldiler. Kebir camide cuma namazından soñ Zampira Asanovanıñ cenazesi qılındı. Mustafa Cemilev Qırım musulmanlarınıñ Müftiyi haci Emirali Ablayev, ve Meclis azası Riza Şevkiyev ile birlikte Zampira Asanovanıñ ustbüni qırımtatar bayrağı ile orttiler.

"Zampira Asanova qırımtatar halqınıñ Vatanğa qaytuv içün küreşiniñ eñ faal iştirakçilerinden biri edi, — dedi Mustafa Cemilev, cenaze merasiminde çıqışta bulunırken. — O, daima küreşti ve qırımtatar halqınıñ aqlarını talap etti, halq küreşine bütün barlığınen hızmet etti". Zampira Asanova yaş uquqqorçalayıcılar içün örnek olabilir, dedi Mustafa Cemilev. İstanbul qırımtatar derneginiñ başı Celâl İçten Zampira Asanovanıñ qırımtatarlarnıñ aqlarını ğayrıdan tiklev işine qoşqan büyük issesini ayrıca qayd etip, halq onıñ yapqan hızmetlerini unutmaycağına eminligini bildirdi.

Zampira hanımnıñ eki doğmuş ağası QMPU rektorı Fevzi Yaqubov Zampira ekim olmaqnı arzu etip tibbiyat institutını bitirdi, amma , milliy areket saflarına qoşulğan soñ bütün siyasiy-içtimaiy tedbirlerde faal qatnaştı, Meclisniñ birinci reisi Mustafa Cemilevge yaqından qoltutqanını ayttı.

Ukraina milletçiler kongressi Qırım teşkilâtınıñ reisi Vasiliy Ovçaruk qırımtatar halqına Zampira Asanovanıñ vefatı munasebetinen taziye bildirerek, onı qırımtatar halqınıñ ulu ve munasip qızı, onıñ aqiqiy vekilidir, dedi.

"O,daima ukrain uquqqorçayıcılarınen dost olaraq, eki halq arasında alâqalarnıñ qaviyleşmesine hızmet etti", — dedi Ovçaruk.

Qırımtatar halqı milliy areketiniñ veteranları adından çıqışta bulunğan Arsen Alçikov Zampira hanımnıñ şu sözlerini hatırlattı: "Biz öz toprağımızğa saip olmağance ve milliy bayrağımız eñ yükseklerde yelpiremegence biz toqtamamaq kerekmiz".

Cenaze merasiminden soñ cemaat merhumeni "Abdal" mezarlığına qadar ozğarıp, anda defn etti.

___________________________________________________________________________

Elvida, cesür Zampira hanım!

Soñki asır devamında Qırım ve Yeşil adamızdan tışta olğan meşaqatlı tarihiy vaqialar halqımıznıñ başına deşetli, aqılğa sığmağan müsibetler ketirmeknen beraber, onı adalet, milliy degerlik, tiklenüv ve inkişaf oğrunda küreş yoluna çıqardı. Yüzlernen qaramanlarımız, körümli yetekçilerimiz, biñlernen cemaat erbaplarımız peyda oldı.

Bu küreşte, şu cümleden sürgünlik devirde başlağan misilsiz Vatan davasında Qırımnıñ qadın-qızları, şübesiz, çoq müim ve emiyetli yer aldılar. Olarnıñ arasında Zampira Asan Bekmambet qızı ayrıca turmaqta.

Amma endi, bu cesür safdaşımız, milliy areketimizniñ eñ parlaq sımalarından birisiniñ adını biz, biñ teessüf ki, keçmiş zamanda aytmaq mecburindemiz. 16-yanvar gecesi, devamlı hastalıqtan soñ onıñ yüregi uruvdan toqtadı.

Zampira Asan 1941 senesi 26-aprelde Aqmeçet (bugün Çernomorsk) rayonı Bay-Qıyat köyünde dünyağa keldi. Halqımız sürgün etilgende olarnıñ qorantası Özbekistannıñ Ferğana vilâyetine tüşe.

O yılları vatanperverlik ruhunda terbiye tek qorantağa bağlı edi. Zampira hanım tataları, qardaşı ile tolusınen böyle doğru terbiye kördiler. Olar episi daa aliy oquv yurtlarda tasil alğan devirlerinde milliy areketke qoşuldılar ve ömür boyu onıñ safında bulundılar.

Kenceleri Parıq Asanov 1967 senesi, avgust Taşkent vaqialarında faal iştiraq etip ve başqa yaşlarımız sırasında milisler ücümi ve kötegine oğrap, eki buçuq yılğa cezalanğan edi. Azat etilgen soñ, çoqqa barmay, 1973 senesi, yani otuz yaşına kelgende, şu kötekniñ yaraları aqibetinde şeit ketti.

Moskva tibbiyat institutında ekimlik zenaatını menimsegen Zampira 1960 seneleri endi tek öz aqranları arasında degil, üyken nesil tarafından da tanılğan belli teşebbüsçilerden biri oldı. Bunıñ delili – 1967 senesi Yu. Andropov ve Sovetler Birliginiñ diger yolbaşçıları vekillerimizni qabul etüvde onıñ iştiraki.

1969 senesi iyünde Moskvada kommunist ve işçi firqalarnıñ nufuzlı halqara muşaveresi ötkerilmesiniñ ekinci künü, paytahtnıñ merkezindeki Mayakovskiy adına meydanına "Kommunistı, vernite Krım krımskim tataram!", "Prekratit goneniya na krımskih tatar!" ve daa başqa siyasiy şiarlarnen beş vataşdaşımız: Enver Ametov, Reşat Cemilev, Ayder Zeytullayev, İbraim Holapov ve Zampira Asanova çıqqan edi.

Er kişiler aktsiyanıñ soñu nenen bitecegini köz ögüne alıp, ğayet havflı olğanı sebebinden aralarındaki yekâne qadınnı meydanğa çıqmamağa yalvardılar, lâkin köndirmediler. Bu cesür tarihiy aktsiya onıñ adını daa da belli etti.

Zampira Asan halqımıznıñ meselesi çezilmesini, oña nisbeten adalet tiklenmesini qayğırğan P. Grigorenko, A. Saharov, A. Kösterin, P. Yakir kibi ve başqa meşur uquqqorçalayıcılar ile yaqından tanış olıp, olarnen beraber bir sıra müim vesiqalarnı azırlamaqta, imzalamaqta qatnaştı.

O, Milliy areketimiz bu ceetten demokratik usullar, printsiplerge esaslanğanınıñ, meselemizni halqara cemaatçılıqqa bildirmekniñ ve bu yönelişte usanmay çalışmaqnıñ izçen tarafdarı edi.

1980 seneleriniñ ekinci yarısından başlap Zampira hanımnıñ cemaat faaliyeti Qırımda keçmekte. Bu devirdeki kütleviy avdet imkânı mecburiy açılması, yerleşmek, ev-mesken qurmaq içün topraq, yasaqqa baqmay, alınması, diniy, medeniy, tasil meseleleri çezilmesiniñ talap etilmesi, siyasiy aq-uquqlarımız tiklenmesi oğrunda yapılğan bütün areketler ve tedbirlerde onıñ iştiraki ve degerli issesini körmek mümkün.

O, halqımıznıñ vekâletli qurumlarına olğan saylavlarda iç bir vaqtı öz namzetini köstermedi ve olarnıñ azası olmadı. Amma milliy ömürden tışta özüni tutmadı ve iç bir vaqıt onıñ çetteki közeticisi degil edi. Aksine – yerini daima ög sırada alıp, öz fikiri, noqtai nazarını çoq faal ve samimiy şekilde bildirmege tırıştı. Em de kimse: onıñ meramı şahsiy menfaatqa esaslana edi, dep, aytıp olamaz. Çünki bu olmadı. Bir direm! Onı az buçıq tanığanlar bile: o qadın tek milletini, dinini, Vatanını qayğıra edi.

Aqiqaten, Zampira aptemiz ğayet milletperver, saf imanlı, adaletsever, açıq-doğrulıqnı, feraset-oqmuşlılıqnı birinci yerge qoyğan, qopaylıq, ekiyuzlik, sahtekârlıqqa iç de dayanmağan, soñ derecede alçaqgöñülli, şahsen özü içün bir şey istemegen ve beklemegen insan edi.

O, öyle de bizim hatıramızda daima yaşaycaq.

Zampira Asan vefat etkeni munasebetinen onıñ tataları Mürşide ve Semade hanımlarğa, diger yaqınlarına teren taziye bildiremiz ve baş sağlığı tileymiz.

Meslekdeşimiz, safdaşımız Zampira apte Allanıñ rahmetinde olsun!


Milliy Meclis azaları.