Reuf Acioğlu – qırımtatar diasporasınıñ cemata erbabı

11.05.20160:19

Halqımıznıñ medeniyeti ve faaliyeti, qırımtatar milliy areketniñ tarihı aqqında malümat toplanuvınen oğraşqan Qırımtatar sanatlar müzeyiniñ fonduna AQŞ-daki qırımtatar diasporasınıñ içtimaiy ve cemaat erbabı, Amerikada Qırımtatarlar assotsiatsiyasınıñ tesisçileri ve yolbaşçılarından biri Reuf (Rauf) Acioğlunıñ arhivinden foto ve vesiqalar qoşuldı.

R. Acioğlu 1925 senesi Ayvasil köyünde Emirüsein Aci Amet-oğlu ve Emine Hayser Bekir-qızınıñ ailesinde doğdı. Emirali emcesi Zıncırlı medresede oqıp, II Nikolay devrinde Ayvasilde mufti edi. Rauf ağanıñ babası – Emirüsein Aci Nikolay ordusında eskadronda hızmet ete edi. Olarnıñ babası Aci Ametniñ çoq qoyları ve atları bar edi, zengin adam edi. 70 yaşında olğanda, kulak dep, qabaatlanğan edi. Amet Aciniñ oğulları da repressiyağa oğratıldı. Olar Veli İbraimovnıñ işi boyunca apiske alınğan ediler. Emirali Acini silâ tutqanında qabaatlanğan edi, apis olunğan soñ, ğayıp oldı, Reuf ağanıñ babası ise, 10 yılğa qapatılıp, müddetini Solovkide ve Murmanskta keçirdi. Ekinci cian cenki vaqtında, faşistlerge esirlikke tüşip, qaçtı, repressiyağa oğratıldı.

Cenkten soñ genç yigit olıp, Reuf Acioğlu Almaniyağa “Amerika zonası”na tüşti. AQŞ o vaqıt episi esirlerni Almaniyada Amerikanıñ okkupatsiya etken yerlerinde lagerlerde toplağan edi. Repressiyağa oğratılğanlarnıñ oğlu ve torunı olğanı içün, Sovet Birligine qaytmadı.

Tatar yaşlarınen beraber Tükiyege kete. 50-ci seneleri diger qırımtatarlarnen beraber “Qırım türkleri cemiyeti”ni aça. Bu işte oña Eskişeerden Asan Polatkan yardım etken edi. Cemiyetke belediye binası berile, anda folklor gruppaları açıla, çalğıcılar, artistler çalışa, medeniy tedbirler keçirile.

1967 senesi Reuf Acioğlu bir gruppa qırımtatarlarnen beraber Amerikağa köçe. Reuf Acioğlu, Fikret Yürter, Yunus Ezgin Nyu-Yorkta Qırımtatar dernegi açıla. Öz nizamnamesi bar edi, azaları toplağan parağa faaliyetlerini keçire ediler. Dernekte Diniy, Qadın ve Yaşlar bölükleri çalışa ediler. Yolbaşçılıqnıñ terkibine president, president muavini, maliyeci kire edi. Nyu-Yorkta tikiş fabrikasınıñ binası alınğan edi. Bu binada cami açqan ediler, medeniy tedbirler keçirile edi, mektep, bala bağçası, sport klubı çalışa edi. Yolbaşçılarğa Memet Sevdiyar yardım ete edi.

Cemiyet medeniy ve siyasiy faaliyetni alıp bara edi. Onıñ azaları qırımtatarlarğa qol tutmaq içün Sovet Birligi zamanında demonstratsiyalar keçire ediler, Birleşken milletler teşkilâtınen, AQŞ senatorlarınen bağ tuta ediler. Cemiyetniñ tedbirlerine AQŞ-da Türkiye elçisini, Nyu-Yorknıñ senatorlarını, belli cemaat erbaplarını davet ete ediler. Toplaşuvlardan birinde apayı ve oğlunen Pötr Grigoryeviç Grigorenko da bulunğan edi.

Reuf Acioğlu 1972-1978 ss ve 1988-1990 ss Cemiyetniñ reisi vazifesinde bulunğan edi. Şimdi Reuf ağa Qırımğa köçti. Qırımtatar sanatlar müzeyiReuf Acioğluğa ve torunı Meryem Aciyevağa berilgen malümatlar içün teşekkür bildirip, Reuf ağağa sağlıq ve Vatanda uzun ömür yaşamaqnı tiley.