Mustafa Cemilev, ilk Halqara Forumnıñ ğayelerini yerine ketirmek içün yerinde qalmalı

11.05.20160:19

‘İşte bu mektüpte, qırımtatar halqı Meclisiniñ şimdiki reisi Mustafa Cemilevniñ 6 çağırıluv Qurultayınıñ birinci sessiyasında Meclis Reisi vazifesine namzetini çıqarmaq istemegeni aqqında qararı hususında fikir ve tekliflerimizni tarif etemiz, — dedi Ali Hamzin. — Qayd etmek isteyim ki, bu, qırımtatar halqı Meclisiniñ azası Zevcet Qurtumerov ile beraberlikte bizim mevamımıznıñ neticesidir’.

Tışqı munasebetler bölüginiñ başı Hamzin emin ki, Meclisniñ areket etici başı Mustafa Cemilev, qırımtatar halqınıñ Vatanında aq-uquqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi, onıñ Ukrainada havfsızlığını ve inkişaf etüv kefaletini temin etüvi meseleleri boyunca Halqara Forumını ötkerüv ğayesini yerine ketirmek maqsadı ile öz yerinde qalmalı.

‘Biz Mustafa ağağa Milliy Meclis reisi vazifesine namzetini çıqarmamaq qararında yol bersek, mantıqsız olur dep sayamız, — dep devam etti Meclisniñ tışqı munasebetleri bölüginiñ başı. – Biz, Halqara Forumına, yalınız, halqımıznıñ taqdirinde sürgünlikten soñ, eñ muim bir tedbir ola bilecegi içün esaslanamız’.

2010 senesinden başlap, Halqara Forumnıñ azırlıq işlerine rehberlik etken Ali Hamzinniñ fikrine köre, ‘Mustafa Cemilevniñ adı aman-aman episi qapılarnı aça edi’.

‘Mustafa Cemilevniñ adı ve itibarına çoq şey bağlıdır. Forum keçirilgen soñ ketmek niyeti olğanı aqqında ilân ete bilir, kerek olsa, nevbette olmağan sessiyanı çağırıp onıñ istegini yerine ketire bilirmiz, lâkin birinci Halqara Forum mıtlaq Mustafa Cemilevniñ yolbaşçılığında keçmek kerek’, — degen fikirde Ali Hamzin.

Qırımtatar milliy areketiniñ veteranı, Meclis Prezidiumınıñ azası Zevcet Qurtumerov de Ali Hamzin seslendirgen delillerge qol tuttı ve ilâve etti ki, Mustafa Cemilevniñ şahsiyetine çoq şey bağlı. ‘Meclis reisini saylamaq mümkün, halq liderini ise – yoq. Lider olmaq içün birçoq yıllar devamında areket etmek kerek, — degen fikirde Zevcet Qurtumerov. – Lider çoq şeyden keçmek kerek, özüni alicenap ve lâyıq insan olaraq köstermeli. Bu çizgilerniñ episi Mustafa Cemilevge hastır’.

Mustafa Cemilevniñ qırımtatar halqınıñ temsiliy organı başında oluvınıñ muimligi hususında mevamını tasdıqlamağa devam eterken, Ali Hamzin bildirdi ki, künümizde Ukrainanıñ qırımtatar meseleleriniñ çezilmesinden özüni çetke çeküvniñ faal ceryanı yüz bermekte. ‘Şahsen men içün Ukrainanıñ şimdiki siyaseti sovetler ükümetiniñ siyasetini añdıra. Bu doğru bir yol degildir. Halqara Forum sayesinde qırımtatar meselelerini halqara muzakere etüv meseleleri etmek kerektir, dep sayam’.

Mektüp müellifleri qırımtatarlarnıñ 6-ncı çağıruv milliy syezdiniñ yañı saylanğan vekilleriniñ fikir ve tekliflerini ogrenmege azırlar, ve aynı zamanda olarnıñ añlav ve qol tutuvlarına ümüt eteler.

VI çağırıluv qırımtatar halqı Qurultayınıñ vekillerine

AÇIQ MEKTÜP

Ürmetli vekiller!

VI çağırıluv qırımtatar halqı Qurultayınıñ yañı saylanğan vekiller, sizni, qırımtatar halqını temsil etken, lâyıq saylanğanlarnı can-yürekten hayırlaymız!

Gizli ve doğru rey berüv yolu ile, bu çağırıluv qırımtatar halqınıñ Qurultay saylavları – bu, halqnıñ öz-özüni idare etüv milliy organnıñ siyasiy ayatında muvafaqiyet yolunda daa bir adımdır ve qırımtatar halqınıñ Qurultay-Meclis sistemasınıñ temsiliy organnıñ yüksek itibarıdır.

Bu qırımtatar halqı milliy areketiniñ, halqımıznıñ Qırımda aqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi ve canllanması yolunda ananeviy demokratik degerleriniñ ğalebesi edi.

Qırımtatar halqınıñ VI Qurultaynıñ birinci sessiyası arfesinde temsiliy organımıznıñ kelecekte inkişafı aqqında açıqtan muzakere etile, müellifke köre, halqnıñ aqlarını ğayrıdan tiklemek ve canlandırmağa yardım ete bilecek, yañı islâatlar ötkerilmesiniñ perspektivalar ve zaruriyeti baqılmaqta. Bu, milliy areketke kelip qoşulğan yañı küçler qırımtatar halqınıñ Qırımda ğayrıdan canlanuv ceryanına yañı bir impuls berecegine ümüt etmek imkânını bergen, beklenilgen ve normal bir ceryandır.

Bu muzakerelerde milletimizniñ lideri Mustafa Cemilevniñ dos-doğru adına da tevsiyeler seslendirildi, oña qırımtatar halqı Meclisiniñ yañı Reisi saylana bilecegi sebebinden, ayrı müellifler tarafından, halqımıznıñ kelecekte içtimaiy-siyasiy sistemasında yer teklif etile ve şahsiy ceetten ne ile oğraşacağı hususında tevsiyeler berile.

Milliy arekette kesen-kes ve kardinal deñişmeler istegen, yañı küçlerniñ bu mevamını añlaymız, oña tarihte ‘maksimalizm’ dep belli olğan formatqa kibi davranamız.

Bizge, qırımtatar halqınıñ milliy areket saflarına sovetler devrinde ayaq basqan iştirakçilerge, şu ‘maksimalizm’ duyğusı bellidir, onı bizim nesilimiz de başından keçirdi. Gençligimizniñ ‘maksimalizmi’ milliy arekette XX asırnıñ soñunda Moskvadaki Qırmızı meydanda, 1987 sensi iyül ayında, qırımtatarlarnıñ Sovetler Sotsialistik Cümhuriyetler Birleşmesinde diskriminatsion alı sebebinden narazılıqlar yüz berdiler. Bu numayışlar sayesinde, qırımtatarlarnıñ sovet devletindeki milliy meselesi halqara muzakere mevzusı oldı ve akimiyet Sovetler Sotsialistik Cümhuriyetler Birleşmesi Yuqarı Şurasınıñ Reisi, halqımıznıñ aqları ğayrıdan tiklenmesine qarşı çıqqanı ile belli olğan, Andrey Gromıko yolbaşçılığında qırımtatarlar boyunca Devlet komissiyasını meydanğa ketirmek mecbur oldılar.

Gromıko yolbaşçılığında Devlet komissiyanıñ, 1988 senesi iyünnin 9-da, qırımtatarlarnıñ Qırımğa qaytmalarını yasaq etken ve milliy cümhuriyetimizniñ ğayrıdan tiklenmesini istemegen, haberden soñ, bundan sebep çorlanğan genç ‘maksimalizm’imiz Qırım, Krasnodar eli, Moskva, Taşkent ve Özbekistannıñ çoq diger şeerlerinde, Ukraina ve Rusiyede qudretli narazılıq aktsiyaları ve grevlerine sebep oldı.

Ayrıca, 1988 senesi iyünniñ 26-da, Taşkentte Sovetler Sotsialistik Cümhuriyetler Birleşmesinin İçki İşler Nazirliginiñ orduları ile narazılıq aktisyamıznıñ qattı ve canavarca bastırılmasını qayd etmek isteymiz, o vaqıtta Özbekistannıñ paytaht meydanına, sovet cemiyetiniñ ekinci nevli vatandaşları olaraq diskriminatsion allarını qabul etmege razı olmağan, on biñlerce qırımtatarlar çıqqan edi.

Tamam bu devirden başlap, halq, sovet akimiyetiniñ yalancı vadelerine artıq inanmayıp, ükümet yaratqan manialarğa baqmadan, Qırımğa qaytıp başladı. Bu ve gençligimizniñ ‘maksimalistleri’ tarafından ötkerilgen daa çoq diger narazılıq tedbirleri o vaqıtta halqımıznı Vatanına ketirdi. Lâkin, afsus ki, Ukrainada halqımız künümizde de diskriminatsion alda bulunmağa devam ete…

Qırımtatar halqınıñ VI çağırıluv Qurultayına saylanğan, yañı küçlerniñ zemaneviy ‘maksimalizmi’ halqımıznıñ milliy küreşiniñ dünyaca belli alicenap ananelerini arttırır degen ümüttemiz. Qırımtatar halqımıznıñ Qırımdan sürgün etilmesiniñ 70 yıllığı arfesinde bu ayrıca emiyetlidir. Bular endi mustaqil Ukrainada qırımtatarlarnıñ milliy meselesiniñ çezilmesi içün kerekli yollarnıñ tayın etilmesinde yardım ete bilirler.

Bu Qurultayda qırımtatar halqınıñ şimdi arekette bulunğan Meclis Reisi teşebbüsi ile temsiliy organımızğa yañı reis saylamaq meselesiniñ baqılması mümkündir. Milletimiz lideriniñ bu istegini ürmet etemiz ve oña qol tutmaq azırmız, lâkin başta vekiller yañı terkibiniñ diqqatını halqımıznıñ taqdirinde bir emiyetli meselesine celp etmek isteymiz.

Bu mesele qırımtatar halqınıñ Vatanında aq-uquqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi, onıñ Ukrainada havfsızlığını ve inkişaf etüv kefaletini temin etüvi meseleleri boyunca Halqara Forumınıñ taqdiri hususındadır. 2010 senesinden başlap qırımtatar halqınıñ Meclisi tarafından, işbu forumnıñ keçirilmesine yonetilgen, büyük bir iş ötkerilgendir. Künümizde Forumnıñ keçirilmesi içün episi esaslar bardır.

Bu yonelişte biz müim bir muvafaqiyetlerge iriştik – Ukrainada akkreditirlengen, halqara teşkilâtlar em de devletlerniñ diplomatik temsilcilikleri, Avropa parlamentiniñ deputatları, Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyası ve AHİT Parlament Assambleyasınıñ azaları, meşur Avropa siyasetçileri ve çeşit memleketlerniñ devlet erbaplarınıñ, qırımtatar halqınıñ Vatanında aq-uquqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi, onıñ Ukrainada havfsızlığını ve inkişaf etüv kefaletini temin etüvi meseleleri boyunca Halqara Forumını ötkerüv boyunca qol tutuvlarına nail oldıq.

Aynı zamanda, aman-aman episi subetdeşler ve ortaqlar qayd eteler ki, AHİT egidası altında Halqara Forumnıñ ötkerilmesi qırımtatar halqına qarşı Sovetler Sotsialistik Cümhuriyetler Birleşmesiniñ totalitar kommuistik qurumı tarafından becerilgen genotsid neticeleriniñ yoq etlmesine yardım etken neticelerge maksimal tarzda irişmek imkânını berecektir.

Biz, halqımız içün emiyetli olğan, bu Halqara Forumnı azırlav devrinde, Mustafa Cemilevniñ, halqınıñ aqları oğrunda dünyaca belli sovetler aq qorçalayıcısı olaraq, büyük itibar ve şahsiy qazançlarını sıralap oturmaq niyetimiz yoqtır. Halqara seviyede qırımtatar milliy areketiniñ yüzüni tamam o canlandırğanı, halqara toplulıqta qırımtatarlar diskriminatisyası meselesiniñ qabul etmelerine irişe bilgen, halqımıznıñ lideri olaraq belli olğanı aqqında da söz yürütmek niyetimiz yoq.

Eger biz, qırımtatar halqı sürgün etilmesiniñ 70-nci yıl dönemi arfesinde, ğayretlerimizni birleştirsek, bu müim Halqara Forum 2014 senesi ötkerilmesinde qattı eminlik bardır.

Eminmiz ki, halqara toplulığı, Avropa Birleşmesi devletleri ve belli demokratik devletleriniñ, Halqara Forumnı ötkerüv yolu ile, qırımtatar halqı ve bütünley Qırım taqdirinde iştiragı, yalıñız halqımız içün degil de, Ukrainanıñ da havfsızlığı, mustaqilligi, em de territorial bütünliginiñ, 2008 senesi avgustta yüz bergen belli facialı adiseleri tekrarlanmamasınıñ kefaleti olaraq ogge çıqa.

Yazıq ki, şimdiki akimiyet fırqamıznıñ sağlam fikirli siyasetçileri bile bunı daa añlamaylar ve bizni daa ziyade kederlendirgen şey –Ukraina muhalifet küçlerinden siyasiy ittifaqdaşlarımıznın qırımtatarlar boyunca Halqara Forumnıñ ötkerilmesine şimdige qadar açıqtan qol tutmağanlarıdır.

Şunıñ içündir ki, halqımıznıñ aqlarını ğayrıdan tiklevine bağlı, birinci Halqara Forumnıñ ötkerilmesinde, nevbetteki VI Qurultay keçirilgen soñ, Mustafa Cemilev qırımtatar halqı Meclisiniñ Reisi olaraq iştirak etse, fikrimizce, strategik şekilde emiyetli olur.

Aynı zamanda biz qırımtatar halqınıñ Meclis Reisi vazifesine namzetlerniñ degerini asıl da azlaştırmaymız, amma qayd etmek isteymiz ki, Mustafa Cemilevniñ, VI çağırıluv qırımtatar halqı Qurultayında Meclis başı vazifesine namzetini çıqarmaq istemegeni bu mesuliyetli vaqıtta halqımız içün mantıqsızdır.

Bu sebepten biz qırımtatar halqı Qurultayınıñ yañı terkibine muracaatta bulunamız:

— VI çağırıluv qırımtatar halqı Qurultayında, qırımtatar halqınıñ Vatanında aq-uquqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi, onıñ Ukrainada havfsızlığını ve inkişaf etüv kefaletini temin etüvi meseleleri boyunca Halqara Forumınıñ ötkerilüv ğayesini yerine ketirmek maqsadı ile, Mustafa Cemilevniñ qırımtatar halqınıñ Meclis Reisi yerine saylanmasına qol tutmaq.

Teklifimiz, birinciden, qırımtatar halqınıñ taqdirini qayğırğanımız ve meselege ameliy ceetten yanaşmamızğa esaslanmaqtadır, halqımıznıñ meraqları içün Halqara Forum büyük bir rol oynamaq mümkün.

Halqara Forum ötkerilgenden sonra halq lideriniñ, qırımtatar halqınıñ Meclisine yañı reis saylanması aqqında teşebbüsine qol tutmaq azırmız.

Qırımtatar VI çağırıluv Qurultay vekillerine añlap qol tutarsız degen ümüttemiz.

Fikir ve teklifleriñizni muzakere ve fikirlerni köz ögüne aluv içün ‘Avdet’ gazetasınıñ muarririyetine yollamaq teklif etemiz.