Qırımda qırımtatarlar 10 % teşkil etemi?

03.03.201519:44

Ealini cedvelge aluvnıñ ilk neticelerine binaen Qırımda 175 millet yaşamaqta. Olardan 10,5% qırımtatar olğanlarını bildirdiler. Bu aqta ealiniñ sağlıqqoruv ve statistika idaresiniñ reisi Svetlana Nikitina tarif etti.
Qırımda eñ çoq ruslar(1.49 mln. adam, 68%) yaşay, şu cümleden 1.19 mln. Qırım Cumhuriyetinde ve 303,1 biñ adam Aqyarda yaşamaqta. Sayısına köre ekinci yerde ukrainler turmaqta- 344,5 biñ, bu da ealiniñ 15,7% teşkil ete. Üçünci yerni ise qırımtatarlar almaqta-232, 2 biñ adam, 10,6%.

“ 45 biñ adam(2%) özlerini tatar dep tanıttılar, neticelerni sayğanda qırımtatarlar tatarlarnen qoşulıp sayıldı”,- añlata Nikitina.

Qırım ealiniñ qalğan 4%-diger milletlerdir. Olardan eñ çoq beloruslar(21,7 biñ, 1%), ermeniler(11 biñ, 0,2 %). Bir biñden 5 biñge qadar azerbaycan, özbek, moldavan, yehudi, koreytsler, yunan, leh, çingene, çuvaş, bulğar, alman, mord, gurci, türklerdir. Bundan da ğayrı, Qırımda sayısı biñden az olğan tacıq, mariy, başqır, udmurt, osetin, kazah, arap kibi milletlerniñ vekilleri yaşamaqta. Qırımda daa 535 karaim ve 228 qırımçaq yaşamaqta.

Özlerini qırımtatar dep tanıtqan ve milletlerni tatar dep bildirgenlerni qoşıp sayğanda 12,6 % olıp çıqa, bu da 2001 senesi cedvelge aluv neticelerine köre yarım faiz çoqçadır. Şunı da hatırlamaq kerek ki, qırımtatarlarnıñ belli bir qısmı cedvelde qayd etilmekten red ettiler. Onıñ içün neticelerni tam doğru saymaq yañlıştır. Em de qırımtatar ve tatarlarnıñ sayısını qoşmaq ta doğru sayılmaz, çünki Qırımda qazantatarlar da yaşamaqtalar. Bu vaziyette ealiniñ öz -özüni cedvelge aluvı mezkür meselelerni çeze bilir edi. Resmiy akimiyet onıñ neticelerini qabul etmese bile, qırımtatarlar öz nufuzını bilir ediler.

Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bu cedvelge aluvlarını ciddiy qabul etmek mümkün degildir dep saya. Onıñ aytqanına köre, elde etilgen neticeler qırımtatarlarnı qanaatlendire bilmez. “10% qırımtatarını 2% tatarnen qoşqanda 280 biñ adam ola. Men bu raqamlarnen razı degilim. 2001 senesi cedvelge aluv neticeleri de aynı edi. Demek ki, bütün bu vaqıt içersinde qırımtatarlar bala doğurmadılar, ya da doğğanlarnıñ sayısı ölgenlerniñ sayısınen aynı edi. Demografiya, içtimaiyet saasında ekspertlerniñ bildirgenine köre, milliy gruppalardan tek qırımtatarlar daa çoq doğalar, yani ölgenlerniñ sayısına köre doğğanlarnıñ sayısı daa çoqtır,”- dedi resi muavini.

BütünQırım ealini cedvelge aluvı Qırım Cumhuriyeti ve Aqyarda 2014 senesi 14-25 oktâbr künleri keçirildi. Onıñ neticelerine binaen, yarımadada 2,3 mln. yaqın adam yaşamaqta.