Seyran Suleyman “Pianino çalğan qartiy” (ikâye)

21.04.202111:34

Men merkezden uzaqta yaşağan biri olaraq universitette oqumağa başlağanda, çoqusı kibi yataqhanede degil de, yañğız bir qartiyniñ kvartirasında kiralıq odada yaşadım. Asılında bu qartiy bundan evel kimsege odanı kirağa bermegen eken.

Maña da tesadufen berdi. Bir kere qomşuları özüniñ boş bir odasını kirağa bermege istegenleri aqqında ilânnı universitetniñ yanında asqan ediler.İşte, ilânnı körgenimnen şu adreske keldim. Lâkin maña kerek olğan kvartirada boş oda artıq kirağa berilgeni içün, men, ne bermegen Alla dep, yanaşa kvartira qapısınıñ zilini çaldım. Birazdan kimdir qapı artında meni sorğuğa çekti — kim olam, neçün bu yerge keldim — tanış olmağan kimsege er şeyni olğanı kibi añlatmağa başladım.

Niayet, bayağı yaşta olğan çal saçlı qartiy qapını açqan soñ, ayrette qaldım: ömürimde körmegen bu qartiyniñ kvartirasında qalmaq ihtimalı meni başta qorquttı. Teninde ten, canında can qalmağan nasıldır hucur bir qartiy edi. Yüzü bürüş-çürüş, qollarında morarğan damarları körüne, yeşiltim közleri ise içiñni teşip keçe. Oña bir kereden şübenen baqmağa başladım. Lâkin bir müdetten soñ özümni qolğa aldım.

Qart adamdan qorqacammı yoqsa? Olmaycaq şey!

Qartiy yañğız yaşağanı ve kimsege odanı kirağa bermegeni, lâkin maña bermege qarşı olmağanını aşhanesinde çay içkenimizde haber etti. Biraz ekilengen soñ odasında qalmağa qarar berdim. Sessiya başlandı, bir yerde yaşamaq kerek. Kvartiranıñ küçük amma temiz ve qıntavlı odasında yerleştim. Qısmet, işte… Meni eñ baştan şusı şaşırdı ki, qartiy ne qadar örselengen ve hucur körüngenine baqmadan, daima hoş ve mulâyim laf ete edi. Bazan oquvdan keyfsiz qaytqanımda, o, andan-mından söz açıp, ille keyfimni kötere, meni nasıldır ruhlandırmağa istey edi. O yürüş-turuşınen kimnidir hatırlata edi, amma kimni — bu sualge başta cevap tapalmay edim. Soñra bir qaç yıl evelsi Con Patrikniñ “Qıymetli Pamela” spektaklini baqqanımnı, baş qaraman — ihtiyarlaşqan, horlanğan, amma ümüdini coymağan Pamela Kronki tamam “menim” qartiyimni añdırğanı funtuma urdı.

Qartiyniñ evinde eki kilimden ğayrı çoqtan-çoq kitap, eski plastinkalar ve bir cartı pianino bar edi. Kitaplar o qadar çoq edi ki, olar o yaq bu yaqta ayaq astında deste-deste yatqanına açuvlana edim. Lâkin bazı kitaplar maña oquv devamında yardımcı oldı. Kitaplarnı açqanda bazı saifelerniñ çetleri bükülgeni, bazı yerlerde qarandaşnen qaydlar yapılğanı diqqatımnı çekti.

Er kün kvartirağa aqşam üstü qayta edim. Ve er vaqıt aşhanedeki küçük sofra meni sıcaq şorba, ötmek, çay ve alma bekley ediler. Kiralanğan oda parasını berirken, bazıda aşı-suvı içün biraz ziyadece para qoşıp bermege istegenimde, o: “Sen yaşsıñ, ösmek kereksiñ, adamğa aş bermek savap iştir, qasevet etme”, — der edi mulâyim sesle. Bir kün ise, tatilge ketmezden evel, qartiyge qaranfiller alıp keldim. O bu qaranfillerge bala kibi quvanıp, güldesteni çeçek savutına yerleştirip, odasında turğan pianinonıñ üstüne, genç ve dülber bir hanımnıñ portreti yanına qoydı.

Ertesi künü çantamnı azırlap, onıñnen sağlıqlaşmaq içün yanına keldim. O ise: “Bilesiñmi, otuz yıl evelsi şeerimizniñ eñ büyük zalında soñki kere çıqış yapıp, Şöpenniñ eserini çalğan soñ, mühlislerimden biri aynı böyle qaranfiller bağışlağan edi. Şimdi o künni hatırladım. Sanki tünevin olğan şey. Amma otuz yıl artta qaldı. Bugün o zalnıñ elçırpmalarını, o adamlarnıñ hoş tebessümlerini sağınam”, — dedi. Şu an yüzünde birinci kere efkâr ve qayğı köründi. Onı efkârlı tüşüncelerden uzaqlaştırmaq, yüregini kötermek içün pianino çalmasını rica ettim.

“Men… men çoqtan berli pianino çalmadım, endi er şeyni unutqanım”, — dedi o. Men pianinonıñ yanına kelip, üstü yıltırağanını, demek ki, o er kün temizlengenini añladım. “Pianino sizni sağındı”, — dedim oña.

Qartiy yavaştan turıp, pianino başına keçip oturdı. O, közlerini qapatıp, bürüşik parmaqlarınen kvalişlerge basqan soñ odanıñ içini nasıldır mücizeviy aenkler qaplap aldı. Talğın-talğın çalınğan ilâhiy muzıkağa ayran qaldım ve ağız açıp diñledim. Meni birinci künü özüniñ tış körünişinen qorqutqan bu acayip qadın ömürimde körgen eñ istidatlı ve mearetli pianocı olğandır. Aenkler susqan soñ onı elçırpmalarnen alğışladım. Közlerinden keder perdesi artıq çekilgenini kördim.Biz qartiynen sağlıqlaştıq ve men öz evime qayttım. Bir qaç aydan soñ uzun tatiller de bitti. Tatil bitkeninen şeerge kelip, kene qartiyniñ kvartirasına aşıqtım. Tanış qapınıñ zilini çaldım. Kimse cevap bermegen soñ qapını parmağımnen bayağı qaqtım. Birazdan qomşu kvartiradan bir deliqanlı çıqıp: “Qapını qaqmañız. Anda kimse yoq. O yerde yaşağan qartiy eki ay evelsi vefat etti”, — dedi.

Bu suvuq haberden taş kesildim ve şu an yüregim parça-parça oldı…

Aradan çoq yıllar keçti. Qartiyniñ hoş tebessümini, menim içün çalğan şahane nağmelerini sıq-sıq hatırlayım. O, ömürimde tesadufen rastkelmegendir.

Author: Редакция Avdet

Avdet gazetası